AIS-transponder installeren op een NMEA 2000-netwerk

Een AIS-transponder aansluiten op een NMEA 2000-netwerk is goed zelf te doen. Je hebt een antenne, een gezekerde 12V-voeding, een drop cable naar de backbone en een geldig MMSI nodig. Reken op een halve dag, vooral voor het netjes wegwerken van de bedrading.

Wat je gaat doen en hoeveel tijd het kost

Je gaat de transponder een plek geven, hem voeden vanaf een gezekerde 12V-tak, aansluiten op je NMEA 2000-netwerk zodat plotter en app de data zien, en tot slot je scheepsgegevens en MMSI invoeren. Het aansluiten zelf is snel. De meeste tijd gaat zitten in het netjes leggen en wegwerken van de kabels.

Benodigdheden en gereedschap

• De AIS-transponder met de meegeleverde kabels.
• Een VHF-antenne of een splitter (zie de keuzegids over de splitter).
• Een gps-antenne, intern of los, met vrij zicht op de hemel.
• Een drop cable en een T-stuk voor de NMEA 2000-backbone.
• Een gezekerde 12V-voeding, met de zekering dicht bij de accu.
• Krimpkous, kabelschoenen, tie-wraps en gereedschap.

Voorbereiding en veiligheid

Schakel de spanning uit en maak de pluspool van de accu los voordat je aan de bedrading werkt. Werk je aan de mast of masttop voor de antenne, doe dat dan niet alleen en gebruik valbeveiliging. Bedenk vooraf de kabelroutes, zodat je de kabels in een keer op lengte kunt leggen.

De stappen

1. Kies de plek voor de transponder. Droog, met wat ventilatie, en binnen kabelbereik van de backbone en de antenne. Monteer het kastje vast, niet los in een kast.
2. Monteer de VHF-antenne of splitter. Zo hoog mogelijk voor het bereik. Deel je de masttopantenne, gebruik dan een splitter met fail-safe naar de marifoon.
3. Plaats de gps-antenne. Met vrij zicht op de hemel en uit de buurt van andere antennes. Zonder positie zendt de transponder niets zinnigs.
4. Leg de 12V-voeding aan. Vanaf een gezekerde tak, met de zekering dicht bij de accu en een aderdikte die past bij de lengte van de kabel. Sluit plus en min netjes aan volgens de handleiding.
5. Sluit aan op NMEA 2000. Prik een T-stuk in de backbone en verbind de transponder daarmee via een korte drop cable. Controleer dat de backbone aan beide uiteinden een eindweerstand heeft.
6. Voer je scheepsgegevens in. Naam, roepnaam, scheepstype en afmetingen, plus de plek van de antenne aan boord. Deze vaste gegevens verstuurt de transponder mee.
7. Programmeer het MMSI. Vul je eigen MMSI in. Doe dit rustig en gecontroleerd, want op veel toestellen kan dat maar een keer.
8. Zet de spanning erop en laat de transponder een gps-fix vinden.

Controleren of het werkt

Open je plotter of de app en kijk of je eigen schip verschijnt, met de juiste naam en het juiste MMSI. Controleer of de positie klopt en of de gegevens die je hebt ingevoerd terugkomen. Veel plotters tonen ook een status van het AIS-apparaat.

Of anderen jou zien, is in je eentje lastig te bevestigen. Vraag een schip of een AIS-app in de buurt om je even op te zoeken, of gebruik de zelftest als je toestel die heeft. Zie je jezelf terug en klopt je MMSI, dan staat de basis goed.

Veelgemaakte fouten

• MMSI verkeerd of dubbel ingevoerd. Een typefout is lastig te herstellen, en het MMSI van een ander overnemen mag niet. Vul je eigen nummer in en controleer het.
• Geen eindweerstanden op de backbone. Dan werkt het hele NMEA 2000-netwerk onbetrouwbaar, niet alleen de AIS.
• Voeding niet gezekerd of te dun. Zeker altijd dicht bij de accu en kies de aderdikte op de lengte.
• Gps-antenne zonder vrij zicht. Zonder fix geen positie, en dus geen bruikbaar bericht.
• VHF-antennes te dicht op elkaar. Marifoon en AIS storen elkaar als ze te dicht bij elkaar staan.

Wat je hierna doet

Werkt alles, leg dan de installatiedatum en je MMSI vast bij je bootgegevens, zodat je ze zo terugvindt. Heb je nog geen MMSI, regel dat dan eerst, want zonder een geregistreerd nummer mag je transponder niet uitzenden. Begin bij het pijlerartikel over AIS als je de basis nog eens wilt nalezen.

Veelgestelde vragen